Thuỷ, hải sản bình định bà con cùng thưởng thúc

[[k]a[p]a]

Trai nướng
Trai là loài nhuyễn thể, sống ở nước ngọt, có nhiều ở sông, hồ Bình Định. Bởi vì trai có nhiều và dễ khai thác nên hầu hết các chợ ở TP Quy Nhơn đều có bán, giá rất rẻ, 1.500-2.000 đồng/kg. Về mặt ẩm thực trai là món ăn ngon, dễ chế biến.

Món trai nướng hay cháo trai đều ngon, nhưng đặc biệt là về mặt chữa bệnh, theo Đông y thì trai là một vị thuốc quý. Thịt trai rất bổ, được dùng để phòng, chữa bệnh. Trong thịt trai có rất nhiều kẽm - một chất khoáng rất quan trọng đến sức khỏe con người. Thiếu kẽm sẽ bị teo cơ, loãng xương, thoái hóa khớp và nhiều bệnh tật khác…Vì thế, thỉnh thoảng chúng ta nên ăn trai để bổ sung kẽm. Sau đây là một vài cách chế biến món ăn từ trai.

- Cháo trai: Trai mua về chà rửa sạch sẽ, ngâm với ớt bột, để trai nhả nhớt ra. Luộc trai chín, bỏ vỏ, lấy ruột, thái nhỏ, ướp mắm muối gia vị, khử dầu xào lăn. Nước luộc trai lọc trong dùng để nấu cháo. Cháo chín, đổ thịt trai xào lăn vào, nêm nếm vừa ăn, nhắc xuống. Cháo trai béo và thơm ngon, ăn lúc còn nóng, khi ăn nhớ rưới tiêu và hành cùng với rau răm thái nhỏ. Ăn tô cháo trai, người ăn cảm thấy ngon miệng và khỏe hẳn trong người.

- Trai nướng: Lựa trai to, ngâm, rửa sạch, cạy miệng trai (không làm sứt vỏ) lấy ruột trai ra bằm nhỏ cùng mộc nhĩ, thịt nạc và hành. Bằm xong, ướp gia vị đầy đủ, đặc biệt là phải có tiêu bột, trộn đều, vo viên tròn, cho vào lại trong vỏ trai. Đặt trai lên vỉ nướng bằng lửa than riu riu. Trai nướng xong ăn liền, chấm với nước mắm chanh ớt. Trai nướng ăn rất ngon và ngọt, ăn hoài không biết ngán.

[[k]a[p]a]

Cháo hàu
http://binhdinhffc.com/pictures/chaohau.jpg (http://binhdinhffc.com/php/index.php?act=sub&sub_id=48&subnews_id=60&cat_id=111#)Đây là món đặc sản của Bình Định. Mặc dù mỗi người nấu lại có một bí quyết riêng nhưng đặc điểm chung của món cháo hàu là ngọt, bùi, béo khiến ai đã một lần thưởng thức đều không thể nào quên.

Món cháo hàu ở Bình Định lúc nào cũng có, vì con hàu khai thác được quanh năm ở rạng đá cửa sông nước lợ và vùng biển. Cháo chín bưng lên còn nóng hổi, mùi hàu thơm phức. Có nơi dọn cháo từng chén cho mỗi thực khác, nơi khác lại đặt cả tô to giữa bàn, mỗi thực khách tùy sức ăn mà múc vào chén.
Món này ăn nóng mới ngon. thịt hàu mềm, bùi thơm, không dai cứng như một số loại hải sản khác. Người ăn múc từng muỗng cho vào miệng, nuốt đến đâu vị ngọt thấm đến đó. Ăn xong mồ hôi toát ra, khỏe người, thêm sảng khoái.

[[k]a[p]a]

Hàu bãi Xép
Muốn thưởng thức hàu bãi Xép (Bình Định) thật dễ dàng: chỉ cần một nụn rơm, một nắm lá dừa đốt lên, rải trên mặt đá, hàu nóng quá liền tách miệng ra. Ngồi trên tảng đá hàu ngâm chân cho sóng ve vuốt và nhâm nhi những con hàu trắng nõn còn tươi nguyên, bạn có thể quên đi mọi phiền muộn.

Bãi Xép cách Quy Nhơn (Bình Định) chừng 6 km về phía nam. Khoảng cách không xa nhưng ít người lui tới, có lẽ vì tính khiêm tốn đến lặng lẽ của địa danh này. Ngay cả tên gọi cũng đã nhỏ rồi: bãi 'Xép'

Buổi chiều ở đây thật dễ chịu, những tia nắng bị núi che khuất, khiến con đường mát rượi. Gió biển thổi lồng lộng. Qua khỏi rặng dừa xanh ngắt là bãi cát vàng mịn như rây. Từng đợt sóng ì ào vỗ bờ. Những tảng đá xám rêu phong mỗi lúc một nhô cao khi thủy triều rút, để lộ đám hàu trên mặt đá óng ánh. Muốn thưởng thức hàu ở đây thật dễ dàng, chỉ cần một nụn rơm, một nắm lá dừa đốt lên, rải trên mặt đá. Những đám hàu hé miệng như thầm bảo nóng quá. Một con dao nhỏ tách miệng hàu, ruột hàu trắng nõn. Cạy lên là ta có thể ăn được rồi! Hàu còn tươi nguyên, sạch sẽ vì hàu chỉ ăn phiêu sinh vật trong nước biển. Nếu có tí muối tiêu chấm thì hàu càng tăng vị ngọt và thơm. Nhẩn nha một tí bạn sẽ thấy hết cái lạ. Hàu ngọt ngon hơn cả dòng họ của nó như trai, dộp, ốc, ngao, sò. Giữa thân hàu lại có một bọc sữa bằng ngón tay. Người địa phương gọi là nậm, nậm mềm, hơi dai, càng nhai càng ngọt. Nếu có chút bia hoặc rượu đưa cay thì càng tuyệt. Ngồi dưới bóng những tảng đá, ngâm chân trong nước cho sóng ve vuốt, mà thưởng thức hàu bãi Xép thấy lòng mình như quên cả phiền muộn. Tôi bỗng nhớ ngày xưa khi đọc truyện Tản Đà, một mình bơi ra biển, leo lên tảng đá hàu, vừa ăn hàu vừa uống rượu, ngâm thơ. Ngày ấy tôi cười thầm cho rằng: đó là chuyện 'tếu' của nhà văn. Nay mới hiểu được thế nào là phong vị quê hương, chợt thấy Tản Đà quả là có lý! Cái lý của nghệ thuật ẩm thực, mang phong cách văn hóa của người xưa. Cái thú vị nho nhỏ thanh khiết ấy mà thấm được vào lòng người, thay cho việc nhậu nhẹt la đà thì đáng quý biết bao!

Hàu nấu canh rất ngọt, đặc biệt là mắm hàu. Hàu bỏ vào hũ, thêm vào một ít muối hột, để vài ngày là ăn được. Muốn ăn hàu chua thì thêm vào một ít rượu trắng. Mắm vàng hườm đến quyến rũ, mắm hàu, mà chấm với thịt ba chỉ và một chút rau thơm thì tuyệt! Món ăn đạm bạc, dân dã mà ngon lành, lạ lẫm không giống một thứ mắm nào khác. Chỉ thưởng thức một lần là nhớ mãi...

Hy vọng rằng khi con đường Quy Nhơn - Sông Cầu được hoàn tất, món hàu bãi Xép sẽ nổi tiếng như ngao Phan Rí, dộp Sông Cầu và sò huyết đầm Ô Loan

[[k]a[p]a]

Chả cá Bình Định
Tết đến, người dân huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định thường chuẩn bị một nồi cá ngừ kho - món "đặc sản" vùng biển miền trung - và dăm ba giề chả cá hấp tròn tròn với đường kính khoảng hơn một gang tay.
Để làm món cá kho phải chọn cá tươi, làm sạch và xắt thành từng khúc. Giã hành với muối hột, tiêu... ướp cá, để chừng một giờ đồng hồ cho ngấm, đun một nồi nước sôi, thả cá vào cùng mấy trái ớt chín đỏ, khi ăn thì dầm nhuyễn ớt.

Bát cơm gạo trắng thơm lừng mùi lúa mới ăn cùng miếng cá ngừ kho đậm đà, vị bùi béo của cá, vị cay của tiêu, ớt, thoang thoảng hương thơm của hành...

Ngoài nồi cá ngừ kho ngọt, dù bận rộn đến đâu cũng người dân ở đây làm dăm ba giề chả cá để hấp. Chả cá có thể làm bằng cá thu, cá mối, cá chuồn, cá nhồng, làm sạch, nạo thịt cá, đem băm nhuyễn, nêm chút gia vị, rồi bỏ vào cối quết mạnh, chắc và đều tay. Thoa dầu lên đĩa làm khuôn để cho khỏi dính và bỏ vào nồi hấp. Cá vừa chín tới hương thơm tỏa ra thơm lựng khắp gian nhà. Ba bữa Tết người dân vùng biển có món chả cá, mời bạn bè thân thiết đến lai rai hay để làm món ăn dự phòng. Làm mồi uống rượu thì xắt hình con thoi, hình chữ nhật chiên giòn hoặc để nguyên khi vừa hấp..

[[k]a[p]a]

Cá chạch tre Bàu Sấu
Từ Yểng Văn Phong, nước sông Côn rẽ qua Bảo tàng Quang Trung, Bình Hoà, Bình An đổ vào Bàu Sấu, Nhơn Mỹ, An Nhơn. Qua bao đời bồi lấp, bàu bây giờ cạn dần nhưng luôn còn nước và là nơi sống của nhiều giống cá nước ngọt, đặc biệt nổi tiếng như con chạch tre. Giống cá này khác con chạch cui ở phần mình thuôn hơn, đầu nhọn hơn, đuôi có chấm đen, và ngon hơn nhiều.

Mùa lũ, từng đàn chạch tre ngược dòng. Thong bốn năm cọc sát mé, gài cành cây làm cừ cản nước là có một sòng câu. Moi một hố trên bờ cỡ cái thúng là phần chuẩn bị cần thiết. Cần câu có thể đơn giản mấy cành tre rất sẵn. Lưỡi câu nên là cọng kẽm uốn cong cốt giữ được con trùn. Móc mồi thả xuống cùng lúc nhiều cần. Cá dựa mé lên ăn cấp tập từng đợt. Tuy miệng nhỏ, con chạch rất ham ăn, nó hút mồi và nuốt ngay. Giở cần nhẹ nhàng kéo cá lên bỏ vào hố, hết cần này đến cần khác. Con cá trơn nhẫy như lươn sẽ tự ọi mồi ra. Hết đợt, người đi câu nhặt cá bỏ vào đụt, ngồi chờ đợt cá tiếp theo. Vài giờ câu những ngày đầu con nước có thể kiếm năm, ba ký.

Chạch không phô phang hình thức như cá chép, cá tràu trong các cỗ tiệc nhưng nó lạ lắm, đằm đằm, dân dã và nhớ đời nếu một lần được ăn. Món phổ biến là chạch kho sả nghệ. Sả giã nhuyễn ,nghệ tươi xắt thành sợi chuẩn bị sẵn. Sau khi tuốt nhớt, làm ruột (nếu rộng vài ngày thì khỏi) cắt khúc cá ướp với sả nghệ và mắm muối các thứ chừng vài giờ rồi kho. Bí quyết ở chỗ lửa liu riu. Nước rặt dần theo bong bóng lụp xụp, nhắc ra ăn với cơm nóng của tiết trời tháng chín tháng mười. Dân gian có cách nói “ngậm nghe” – quả là ngậm nghe cái ngọt thơm của khúc cá hoà quyện tinh tế chút the nồng của nghệ, của sả mà giật mình biết rằng, món dân dã này có thể sánh với bất kỳ thứ sơn hào, hải vị nào! Bắt được nhiều có thể muối, bốn năm ngày sau đem ra nướng. Mùi thơm chạch nướng quyến rũ đến khó cầm lòng, miếng cá dai, thăm thẳm, ý vị trên đầu lưỡi.

Mùa này cũng sẵn cua đồng. Mắm cua chua kho với nấm mối trộn với thịt cá chạch nướng tươi xé nhỏ làm thứ nước sền sệt chấm đọt lang luộc thì tốn cơm lắm! Món này gộp các thứ dân dã vào thành sự ngon sang quý không ngờ. Nhưng đơn giản nhất vẫn là con chạch nướng tươi xé bỏ vào lá mơ hàng rào, chấm muối ớt, cắn một khúc sả – có lẽ người không ưa chuyện nhậu nhẹt cũng thấy cần chiêu một ngụm Bàu Đá danh tửu và hiểu rằng cái hạnh phúc của trần gian nhiều khi bất ngờ đến vậy!

Quý vị sành ăn xin lượng thứ cho tôi nếu không tả nổi hương vị đặc sắc con chạch tre khiêm tốn của bùn đất. Tôi muốn dành phần khiếm khuyết này cho quý vị bổ sung khi một lần được nếm qua…

[duythinh88]

kaka đưa hình minh họa vào thấy hấp dẫn hơn đó.