Phân tích Thuốc - Lỗ Tấn | Phan tich Thuoc - Lo Tan

Tác phẩm Thuốc _lỗ Tấn

1- Tác giả Lỗ Tấn.

- Lỗ Tấn ( 1881-1936 ) tên thật là Chu Thụ Nhân , quê ở phủ Thiệu Hưng tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc . Năm 13 tuổi , chứng kiến cảnh người cha lâm bệnh mà chết vì không có thuốc , Lỗ Tấn ôm ấp nguyện vọng học nghề thuốc,để chữa bệnh cho những người nghèo như cha mình .

- Tuổi trẻ Lỗ Tấn nhiều lần đổi nghề để tìm con đường cống hiến cho dân tộc : nghề hàng hải , khai mỏ rồi chuyển sang nghề y . Đang học nghành y ở Nhật , một lần xem phim ông thấy những người Trung Quốc khoẻ mạnh hớn hở đi xem quân Nhật chém một người Trung Quốc chống Nhật . Ông giật mình nhận ra rằng : Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần . Và thế là ông chuyển sang làm văn nghệ để phanh phui căn bệnh tinh thần của quốc dân , lưu ý mọi người tìm cách chạy chữa . Con đường gian nan chọn nghề của Lỗ Tấn vừa mang đậm dấu ấn của lịch sử Trung Hoa thời cận hiện đại vừa nói lên tâm huyết của Lỗ Tấn với dân tộc.

- Lỗ Tấn là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc đầu thế kỉ XX : “Trước Lỗ Tấn , chưa hề có Lỗ Tấn , sau Lỗ Tấn , có vô vàn Lỗ Tấn” (Quách Mạc Nhược ). Ông được tôn vinh là linh hồn dân tộc . Ông chuyên vạch trần những thói hư tật xấu của nhân dân để mọi người tìm cách chạy chữa , tự phấn đấu vươn lên , tự cường dân tộc . Tác phẩm chính của Lỗ Tấn là AQ chính truyện , Cố hương…

2- Tác phẩm:

a-Hoàn cảnh ra đời : Truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn viết năm 1919 , đúng vào lúc cuộc vận động Ngũ Tứ ( Phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ của học sinh , sinh viên Bắc Kinh ) bùng nổ.

b-Tóm tắt tác phẩm:
Một đêm mùa thu gần về sáng , Lão Hoa đem số tiền vợ chồng dành dụm được ra pháp trường , gặp đao phủ mua một cái bánh tẩm máu tử tù về cho thằng Thuyên ,con trai lão ăn để chữa bệnh lao.(Mua thuốc , uống thuốc )(người kể chuyện là lão Hoa)

Trời sáng , quán trà của vợ chồng lão Hoa đông khách dần , mọi người bàn tán về cái chết của tử tù . Tử tù là Hạ Du , một người cách mạng bị xử chém vì chống Nhật . Mọi người cho Hạ Du là thằng điên , thằng khốn nạn và khen Cụ Ba là khôn vì đã tố cáo cháu mình để lấy tiền thưởng . Họ cũng cho vợ chồng lão Hoa là may vì tìm được máu để tẩm bánh bao làm thuốc (bàn về thuốc).(người kể chuyện biết tuốt)

Tiết thanh minh vào mùa xuân năm sau , bà Hoa đi thăm mộ con ( thằng Thuyên vẫn chết vì bệnh lao dù đã ăn bánh bao tẩm máu người). Bà gặp bà mẹ của Hạ Du .Mẹ Hạ Du lúc đầu còn ngại ngùng , nhưng sau đó bà Hoa đã bước qua ranh giới phân chia khu nghĩa địa dành cho dành cho người nghèo sang khu dành cho ngưòi chết chém để an ủi mẹ Hạ Du . Cả hai bà mẹ đều hết sức kinh ngạc khi thấy trên mộ Hạ Du có một vòng hoa (hậu quả của thuốc). (người kể chuyện là bà Hoa)

II – Phân tích :

1-Ý nghĩa nhan đề “Thuốc” và hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu người:
Nhan đề thiên truyện là Thuốc (nguyên văn là Dược) . Thuốc ở đây chính là chiếc bánh bao tẩm máu người mà lão Hoa đã mua về cho thằng Thuyên ăn để chữa bệnh lao.Nhan đề này có nhiều nghĩa .

-Tầng nghĩa thứ nhất của Thuốc là nghĩa tường minh , chỉ phương thuốc chữa bệnh lao bằng chiếc bánh bao tẩm máu người . Đây là một phương thuốc mê tín lạc hậu tương tự như hai vị thuốc mà ông thầy lang đã bốc cho cho bố Lỗ Tấn để chữa bệnh phù thủng là rễ cây mía đã kinh sương ba năm và một đôi dế đủ con đực , con cái dẫn đến cái chết của ông cụ.

-Tầng nghĩa thứ hai của Thuốc là nghĩa hàm ẩn , đó là phương thuốc để chữa bệnh tinh thần : căn bệnh gia trưởng , căn bệnh u mê lạc hậu về mặt khoa học của người dân Trung Quốc . Bố mẹ thằng Thuyên vì lạc hậu và gia trưởng đã áp đặt cho nó một phương thuốc là chiếc bánh bao tẩm máu người dẫn đến cái chết của nó . Rồi tất cả đám người trong quán trà cũng sai lầm như vậy. Chiếc bánh bao tẩm máu vô hại kia đã trở thành một thứ thuốc độc vì người ta quá tin vào nó mà không lo tìm một thứ thuốc khác .Người dân Trung Quốc phải tỉnh giấc , không được “ngủ mê trong cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ”.

-Tầng nghĩa thứ ba của Thuốc , của chiếc bánh bao tẩm máu người là phương thuốc nhằm chữa căn bệnh u mê lạc hậu về mặt chính trị của người dân Trung Quốc và căn bệnh xa rời quần chúng của người cách mạng Trung Quốc thời bấy giờ . Máu để tẩm chiếc bánh bao là dòng máu người chiến sĩ cánh mạng Hạ Du đã đổ xuống để giải phóng cho nhân dân . Thế mà nhân dân lại u mê cho anh là làm giặc , là thằng điên và mua máu anh để tẩm bánh bánh bao. Còn Hạ Du làm cách mạng cứu nước ,cứu dân mà lại quá xa rời quần chúng để nhân dân không hiểu anh đã đành mà mẹ anh cũng không hiểu (đỏ mặt xấu hổ khi thăm mộ con gặp bà Hoa) còn chú anh thì tố cáo cháu để lấy tiền thưởng.

Tóm lại: Nhan đề truyện và hình ảnh chiếc bánh bao tẩm máu người đã thể hiện chủ đề tư tưởng tác phẩm: Lỗ Tấn đã đau nỗi đau của dân tộc Trung Hoa thời cận đại : nhân dân thì “ngủ say trong một cái nhà hộp bằng sắt” còn người cách mạng thì “bôn ba trong chốn quạnh hiu”

2- Các nhân vật:

a-Hình ảnh đám đông quần chúng:

-Buổi sáng sớm, ở pháp trường , lão Hoa đi mua bánh bao tẩm máu tử tù về chữa bệnh cho con thì bị một đám đông xô đẩy nhau ào ào,chen bật lão suýt ngã.Đó là những người đi xem hành hình nhà cách mạng Hạ Du .Đám đông này khiến ta liên tưởng đến đám đông đi xem hành hình một người Trung Quốc chống Nhật khiến Lỗ Tấn đi đến quyết định : Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần cho quốc dân.

-Khi trời sáng hẳn, ở quán trà đã đông khách của lão Hoa , Cậu Năm Gù ,Cả Khang ,người râu hoa râm…cùng bàn tán về cái chết của Hạ Du với thái độ miệt thị. Họ cho anh là cái “thằng khốn nạn”, “hắn điên thật rồi”.Và họ cho rằng trong cái chết của Hạ Du có hai người gặp may . May nhất là Cụ Ba nhờ tố cáo cháu mình nên được thưởng một số tiền lớn mà gia đình khỏi bị liên luỵ, còn lão Hoa thì có máu Hạ Du để chấm bánh bao làm thuốc chữa bệnh cho thằng Thuyên.
Tóm lại, qua hai sự việc trên,và bằng ngôn ngữ của người kể chuyện , ta thấy đám đông quần chúng thật là mê muội. Sự hiểu biết và thái độ của họ về những vấn đề của đất nước,về bệnh tật ,về cuộc đời còn quá hạn chế.Nói như Lỗ Tấn thì họ đang “ngủ quên trong một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ .Phải làm thế nào đó để thức tỉnh họ.Ta cũng thấy nhân vật Hạ Du là một người yêu nước nhưng anh cũng thật cô đơn .

b-Nhân vật Hạ Du:

Nhân vật Hạ Du không xuất hiện trực tiếp trong tác phẩm mà được giới thiệu thông qua các nhân vật khác và qua thái độ của người kể chuyện .
Hạ Du là một người yêu nước , một nhà cách mạng tiên phong , dũng cảm xả thân vì nghĩa lớn.
Nhưng anh rất cô đơn ,không ai hiểu anh kể cả mẹ anh .Anh đã đổ máu vì quần chúng thế mà họ lại lấy máu anh để tẩm bánh bao chữa bệnh lao.
Hạ Du chính là hình ảnh tượng trưng của cuộc cách mạng Tân Hợi, một cuộc cách mạng góp phần đánh đổ chế độ phong kiến Trung Quốc nhưng lại xa rời quần chúng nên thất bại.Qua hình tượng Hạ Du ,Lỗ Tấn muốn bày tỏ lòng kính trọng với cuộc cách mạng này.

3-Cảnh hai bà mẹ đi thăm mộ con:

-Thời gian nghệ thuật của truyện tiến triển từ mùa thu Hạ Du bị hành hình đến mùa xuân trong tiết thanh minh năm sau lúc hai bà mẹ đi thăm mộ con.Cái chết của hai người con cũng như chiếc lá rời cành để tích nhựa cho một mùa xuân hi vọng. .Thời gian nghệ thuật đã thể hiện mạch suy tư lạc quan của tác giả.

-Nghĩa địa của làng mộ dày khít như bánh bao nhà giàu ngày mừng thọ ,có một con đường mòn ở giữa chia làm hai:Nghĩa địa người chết chém phía bên trái nghĩa địa người nghèo phía bên phải .Con đường mòn là biểu tượng cho một tập quán xấu đã trở thành thói quen.Hai bà mẹ đã bước qua con đường mòn để đến gặp nhau vì đồng cảm ở tình thương con sâu sắc.

-Cả hai bà mẹ cùng rất kinh ngạc khi thấy trên mộ Hạ Du có một vòng hoa : “hoa trắng hoa hồng nằm khoanh trên nấm mộ khum khum”.Bà mẹ Hạ Du cứ lẩm bẩm câu hỏi “Thế này là thế nào?”.Câu hỏi vừa hàm chứa sự sửng sốt ,vừa ẩn giấu niềm vui vì có người đã hiểu con mình .Đồng thời đã là câu hỏi thì đòi hỏi có câu trả lời. Việc làm của Hạ Du đã khiến mọi người phải suy nghĩ một cách nghiêm túc.Với vòng hoa, Lỗ Tấn đã bày tỏ sự trân trọng và tiếc thương đối với người chiến sĩ cách mạng tiên phong.

2- Đặc sắc nghệ thuật:

-Truyện có lối viết cô đọng, súc tích ,giàu hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng (chiếc bánh bao tẩm máu,vòng hoa,con đường mòn…)

-Cách xây dựng nhân vật cũng rất đặc biệt: không đặt nhân vật cách mạng vào vị trí chủ yếu mà đặt ở tuyến ngầm phía sau nhân vật đám đông để khắc hoạ chủ đề thức tỉnh quần chúng của truyện.

-Cách kể chuyện theo ngôi thứ ba truyền thống nhưng nhiều đoạn đã chuyển điểm nhìn trần thuật sang nhân vật làm cho truyện sinh động và giàu chất trữ tình hơn.

Theo Laiducgiang.

Nguồn: http://tuoitrequynhon.com 

[petamoom]

---------- Post added at 07:04 PM ---------- Previous post was at 07:04 PM ----------

Thêm tài liệu về Thuốc của Lỗ Tấn 1.Tiểu sử - cuộc đời:

Lỗ Tấn tên thật là Chu Chương Thọ sau đổi thành Chu Thụ Nhân, tên chữ là Dự Tài. Sinh ngày 25.6.1881 tại huyện Thiệu Hưng, Tỉnh Chiết Giang Trung Quốc, trong một gia đình quan lại sa sút. Cha Chu Bá Nghi đậu tú tài. Mẹ Lỗ Thuỵ, một phụ nữ nông dân trung hậu kiên nghị, phẩm chất của bà có ảnh hưởng rất lớn đến Lỗ Tấn.

Năm 18 tuổi lên Nam Kinh học trường Thủy sư học (hàng hải)

Hai năm sau bỏ học thi lại vào trường Khoáng lộ học đường (kỹ sư mỏ)

Năm 1902 đỗ tốt nghiệp, được cử sang Nhật học vào ngành Y.

Năm 1909 giã từ nước Nhật trở về dạy học nuôi mẹ, nuôi em.

Thời thanh niên Lỗ Tấn sục sôi nhiệt huyết, có lòng yêu nước sâu xa, có tinh thần tiến thu mạnh mẽ. Ông đã đổi nghề 4 lần: Hàng hải -> Khoảng lộ (mỏ) -> Y -> viết văn. => là người yêu nước, thương dân muốn cứu nước cứu dân.

Con đường gian nan để chọn ngành nghề của Lỗ Tấn vừa mang đậm dấu ấn lịch sử Trung Hoa thời cận hiện đại, vừa nói lên tâm huyết của một người con ưu tú của dân tộc.

Ngòi bút Lỗ Tấn mang tính văn chương đích thực bởi vì ông đã đề cập đến sứ mệnh thiêng liêng nhất của văn học là góp phần cứu nước cứu dân. Ông đã phát huy được một trong những chức năng đích thực của văn chương là chữa bệnh tinh thần cho quốc dân đồng bào.

Ông là nhà văn mà Bác Hồ thích đọc ngay từ thời trẻ, khi bôn ba hoạt động cách mạng.

Năm 1936 Lỗ Tấn mất

2.Sự nghiệp văn chương:

Để lại một khối lượng tác phẩm khổng lồ 20 tập (mỗi tập 600 trang) đủ các thể loại

Tác phẩm chính:

- AQ chính truyện (Kiệt tác của văn học hiện đại Trung Quốc và thế giới),

- 3 tập truyện ngắn, tiêu biểu : Gào thét(1923), Bàng hoàng(1926), Chuyện cũ viết theo lối mới(1936).

- 17 tạp văn: Nấm mồ, Cỏ dại, Gió nóng, Hai lòng...

=> Nhà văn hiện đại Trung Quốc, danh nhân văn hóa thế giới


3.Tóm tắt truyện ngăn”Thuốc” của nhà văn Lỗ Tấn

Thằng bé Thuyên bị bệnh lao. Bố mẹ nó được lão cả Khang bày cho bài thuốc ăn bánh bao tẩm máu người bị chết chém sẽ khỏi bệnh. Nhân dịp chiến sĩ cách mạng Hạ Du bị chém đầu, bố mẹ thằng bé Thuyên mua được cái bánh bao tẩm máu Hạ Du cho nó ăn. Ăn xong nó vẫn bị chết. Mộ nó chôn cạnh mộ Hạ Du. Mùa xuân năm sau, hai bà mẹ ra thăm mộ con, gặp nhau tại nghĩa trang họ đều xót xa cho cái chết của con mình. Trên mộ Hạ Du có một vòng hoa hồng hoa trắng, tuy không nhiều nhưng chỉnh tề, hai bà mẹ đều ngạc nhiên tự hỏi “thế này là thế nào?”

4.Ý nghĩa nhan đề :Tên truyện: “Thuốc”

- Đó là thuốc chữa bệnh lao của người dân u mê lạc hậu (lấy máu người để chữa bệnh.)

- Đó là thuốc chữa bệnh lạc hậu về chính trị của nhân dân Trung Quốc..

- Đó là thuốc chữa bệnh xa rời quần chúng của các chiến sĩ cách mạng.

->Lỗ Tấn vạch ra các căn bệnh củaxã hội Trung Quốc thời bấy giờ để tìm phương thuốc chữa trị

5.Chủ đề:

Thuốc tập trung vào hai chủ đề, đó là sự tê liệt của quần chúng và bi kịch của người cách mạng tiên phong. Sự gắn bó của hai chủ đề ấy đã làm nổi bật lên tư tưởng của tác phẩm: Làm thế nào để tìm ra phương thuốc chữa bệnh đớn hèn, *** muội của dân tộc. Tác phẩm đặt ra câu hỏi, chưa có câu trả lời nhưng thực ra câu trả lời nằm trong hình tượng. Lời giải đáp cho câu hỏi đầy day dứt mà tác giả đặt ra ấy là phải làm một cuộc cách mạng thực sự - một cuộc cách mạng của quần chúng và vì quần chúng.

6.Giá trị nôi dung và nghệ thuật của truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn

+ Lỗ Tấn phê phán những căn bệnh của người Trung Quốc đầu thế kỉ XX:

- Bệnh u mê lạc hậu của người dân.

- Bệnh xa rời quần chúng của những người cách mạng tiên phong.

+ Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm:

- Cốt truyện đơn giản nhưng hàm súc.

- Các chi tiết, hình ảnh đều giàu ý nghĩa tượng trựng. Đặc biệt là hình ảnh chiếc bánh bao tẩm máu, hình ảnh con đường, hình ảnh vòng hoa trên mộ Hạ Du,...

- Không gian, thời gian của truyện là một tín hiệu nghệ thuật có ý nghĩa .

(Sưu tầm)

[petamoom]

---------- Post added at 07:05 PM ---------- Previous post was at 07:04 PM ----------

THUỐC
Lỗ Tấn

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả

+ Lỗ Tấn (1881-1936) tên thật là Chu Thụ Nhân, quê ở phủ Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang, miền Đông Nam Trung Quốc. Ông là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc thế kỉ XX. “Trước Lỗ tấn chưa hề có Lỗ Tấn; sau Lỗ Tấn có vô vàn Lỗ Tấn” (Quách Mạt Nhược)

+ Tuổi trẻ của Lỗ Tấn đã nhiều lần đổi nghề để tìm một con đường cống hiến cho dân tộc: từ nghề khia mỏ đến hàng hải rồi nghề y, cuối cùng làm văn nghệ để thức tỉnh quốc dân đồng bào. Con đường gian nan để chọn ngành nghề của Lỗ Tấn vừa mang đậm dấu ấn lịch sử Trung Hoa thời cận hiện đại, vừa nói lên tâm huyết của một người con ưu tú của dân tộc.

+ Quan điểm sáng tác văn nghệ của Lỗ Tấn được thể hiện nhất quán trong toàn bộ sáng tác của ông: phê phán những căn bệnh tinh thần khiến cho quốc dân mê muội, tự thoả mãn “ngủ say trong một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ”.

+ Tác phẩm chính: AQ chính truyện (Kiệt tác của văn học hiện đại Trung Quốc và thế giới), các tập Gào thét, Bàng hoàng, Truyện cũ viết theo lối mới, hơn chục tập tạp văn có giá trị phê phán, tính chiến đấu cao

2. Hoàn cảnh sáng tác truyện Thuốc

Thuốc được viết năm 1919, đúng vào lúc cuộc vận động Ngũ tứ bùng nổ. Đây là thời kì đất nước Trung Hoa bị các đế quốc Anh, Nga, Pháp, Đức, Nhật xâu xé. Xã hội Trung Hoa biến thành nửa phong kiến, nửa thuộc địa, nhưng nhân dân lại an phận chịu nhục. “Người Trung Quốc ngủ mê trong một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ” (Lỗ Tấn). Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thoả mãn, cản trở nghiêm trọng con đường giải phóng dân tộc. Chính nhà cách mạng lỗi lạc thời này là Tôn Trung Sơn cũng nói: “Trung Quốc ấy với một thông điệp: Người Trung Quốc là một con bệnh trầm trọng”. Thuốc đã ra đời trong bối cảnh ấy với một thông điệp: cần suy nghĩ nghiêm khắc về một phương thuốc để cứu dân tộc.

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN

1. Bố cục

+ Phần I: Thuyên mắc bệnh lao. Mẹ Thuyên đưa tiền cho chồng ra chỗ hành hình người cộng sản mua bánh bao tẩm máu về chữa bệnh cho con (Mua thuốc)

+ Phần II: Thuyên ăn cái bánh bao đẫm máu nhưng vẫn ho. Thuyên nghe tim mình đập mạnh không sao cầm nổi, đưa tay vuốt ngực, lại một cơn ho (Uống thuốc)

+ Phần III: Cuộc bàn luận trong quán trà về thuốc chữa bệnh lao, về tên “giặc” Hạ Du (Bàn về thuốc)

+ Phần IV: Nghĩa địa vào dịp tiết Thanh minh. Hai người mẹ trước hai nấm mồ: một của người chết bệnh, một chết vì nghĩa ở hai khu vực, ngăn cách bởi một con đường mòn (Hậu quả của thuốc)

2. Ý nghĩa nhan đề truyện và hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu

Nhan đề "Thuốc"

+ Thuốc, nguyên văn là "Dược" (trong từ ghép Dược phẩm), phản ánh một quá trình suy tư nặng nề của Lỗ Tấn (động cơ và mục đích đổi nghề của Lỗ Tấn). Nhận thức rõ thực trạng nhận thức của người dân Trung Quốc thời bấy giờ “ngu muội và hèn nhát”, nhà văn không có ý định và cũng không đặt ra vấn đề bốc thuốc cho xã hội mà chỉ muốn “lôi hết bệnh tật của quốc dân, làm cho mọi người chú ý và tìm cách chạy chữa”. Tên truyện chỉ có thể dịch là Thuốc (Trương Chính). Vị thuốc (Nguyễn Tuân) chứ không thể dịch là Đơn thuốc (Phan Khải). Nhan đề truyện có nhiều nghĩa.

+ Tầng nghĩa ngoài cùng là phương thuốc truyền thống chữa bệnh lao. Một phương thuốc u mê *** muội giống hệt phương thuốc mà ông thầy lang bốc cho bố Lỗ Tấn bị bệnh phù thũng với hai vị “không thể thiếu” là rễ cây nứa kinh sương ba năm và một đôi dế đủ con đực, con cái dẫn đến cái chết oan uổng của ông cụ.

+ Hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu

“Bánh bao tẩm máu người”, nghe như chuyện thời trung cổ nhưng vẫn xảy ra ở nước Trung Hoa trì trệ. Tầng nghĩa thứ nhất - nghĩa đen của tên truyện là: thuốc chữa bệnh lao. Thứ mà ông bà Hoa Thuyên xem là “tiên dược” để cứu mạng thằng con “mười đời độc đinh” đã không cứu được nó mà ngược lại đã giết chết nó - đó là thứ thuốc mê tín.

+ Trong truyện, bố mẹ thằng Thuyên đã áp đặt cho nó một phương thuốc quái gở. Và cả đám người trong quán trà cũng cho rằng đó là thứ thuốc tiên. Như vậy, tên truyện còn hàm nghĩa sâu xa hơn, mang tính khai sáng: đây là thứ thuốc độc, mọi người cần phải giác ngộ ra rằng cái gọi là thuốc chữa bệnh lao được sùng bái là một thứ thuốc độc.

Người Trung Quốc cần phải tỉnh giấc, không được ngủ mê trong cái nhà hộp bằng sắt không có sửa sổ.

+ Chiếc bánh bao - liều thuốc độc lại được pha chế bằng máu của người cách mạng - một người xả thân vì nghĩa, đổ máu cho sự nghiệp giải phóng nông dân... Những người dân ấy (bố mẹ thằng Thuyên, ông Ba, cả Khang...) lại dửng dưng, mua máu người cách mạng để chữa bệnh.... Với hiện tượng chiếc bánh bao tẩm máu Hạ Du, Lỗ Tấn đã đặt ra một vấn đề hết sức hệ trọng là ý nghĩa của hi sinh. Tên truyện vì thế mang tầng nghĩa thứ ba: Phải tìm một phương thuốc làm cho quần chúng giác ngộ cách mạng và làm cho cách mạng gắn bó với quần chúng.

3. Ý nghĩa cuộc bàn luận trong quán trà về Hạ Du

+ Chủ đề bàn luận của những người trong quán trà của lão Hoa trước hết là công hiệu của “thứ thuốc đặc biệt” - chiếc bánh bao tẩm máu người.

+ Từ việc bàn về công hiệu của chiếc bánh bao tẩm máu Hạ Du chuyển sang bàn về bản thân nhân vật Hạ Du là diễn biến tự nhiên, hợp lí.

+ Người tham gia bàn luận tán thưởng rất đông song phát ngôn chủ yếu vẫn là tên đao phủ Cả Khang, ngoài ra còn một người có tên kèm theo đặc điểm (cậu Năm gù) và hai người chỉ có đặc điểm (“Người trâu hoa râm”, “anh chàng hai mươi tuổi”).

+ Những lời bàn luận ấy, Lỗ Tấn đã cho ta thấy:

- Bộ mặt tàn bạo, thô lỗ của Cả Khang

- Bộ mặt lạc hậu cảu dân chúng Trung Quốc đương thời

- Lòng yêu nước của người chiến sĩ cách mạng Hạ Du

4. Không gian, thời gian nghệ thuật và ý nghĩa của chi tiết vòng hoa trên mộ Hạ Du

+ Câu chuyện xảy ra trong 2 buổi sớm vào hai mùa thu, mua xuân có ý nghĩa không tượng trưng. Buổi sáng đầu tiên có 3 cảnh: cảnh sáng tinh mơ đi mua bánh bao chấm máu người, cảnh pháp trường và cảnh cho con ăn bánh, cảnh quán trà.... Ba cảnh gần như liên tục, diễn ra trong mùa thu lạnh lẽo. Bối cảnh quán trà và đường phố là nơi tụ tập của nhiều loại người do đó hình dung được dư luận và ý thức xã hội. Buổi sáng cuối cùng là vào dịp tết Thanh minh- mùa xuân tảo mộ. Mùa thu lá rụng, mùa xuân đâm chồi nảy lộc, gieo mầm.

+ Vòng hoa trên mộ Hạ Du: Có thể xem vòng hoa là cực đối lập của “chiếc bánh bao tẩm máu”. Phủ định vị thuốc là bằng chiếc bánh bao tẩm máu, tác giả mơ ước tìm kiếm một vị thuốc mới- chữa được cả những bệnh tật về tinh thần cho toàn xã hội với điều kiện tiên quyết là mọi người phải giác ngộ cách mạng, phải hiểu rõ “ý nghĩa của sự hi sinh” của những người cách mạng.

+ Chi tiết vòng hoa trên mộ Hạ Du chủ đề tư tưởng tác phẩm mới được thể hiện trọn vẹn, nhờ đó mà không khí của truyện vốn rất u buồn tăm tối song điều mà tác giả đưa đến cho người đọc không phải là tư tưởng bi quan.

III. TỔNG KẾT

Với cốt truyện đơn giản, cách viết cô đọng, giàu hình ảnh mang tính biểu tượng, Thuốc của Lỗ Tấn thể hiện một nội dung sâu sắc: một dân tộc chưa ý thức được “bệnh tật” của chính mình và chưa có được ánh sáng tư tưởng cách mạng, dân tộc đó vẫn chìm đắm trong mê muội.

(Sưu tầm)

[rongxanhqn]

Bài viết số 3

Nhà văn Lỗ Tấn
1.Trung Quốc vốn là một đất nước có truyền thống văn hoá lâu đời, có những thời kỳ đạt đến đinh cao của văn minh nhân loại (Đời Đường). Nhưng Trung Quốc "đi trước về sau", chế độ phong kiến kéo dài cùng với sự xâm lược và chia cát của các nước đế quốc (Nga, Nhật, Anh, Pháp, Đức,...) đã biến Trung Quốc thành một nước nửa phong kiến nửa thuộc địa, ốm yếu, què quặt, lạc hậu và ngày càng lụn bại.
Trong hoàn cảnh ấy, tuyệt đại bộ phận nhân dân Trung Quốc lại ngu muội, lạc hậu. Trình độ về mọi mặt giữa Trung Quốc và các nước phương Tây có sự chênh lệch cực lớn. Tuy nhiên, cũng có một bộ phận nhân dân Trung Quốc đứng dậy đấu tranh, song mọi cuộc vận động và phong trào cách mạng diến ra trong suốt thời kỳ cận hiện đại đều lần lượt thất bại. (Cách mạng Tân Hợi(1911), tuy có lật đổ triều đình Mãn Thanh, đưa lại cho đất nước một cái tên mới là "Trung Hoa dân quốc" , song tổ chức nền tảng của XH không đổi, "thay thang mà không thay thuốc"). XH Trung Quốc vẫn là một "con bệnh trầm trọng", cần phải có một liều "thuốc"mới để chữa trị.

2. Lỗ Tấn (1881 - 1936), là một trong những nhân vật đi tiên phong, tìm mọi cách để giúp cho đất nước Trung Quốc thức tỉnh, tiến kịp trào lưu tiến bộ của nhân loại. Thời kỳ đầu ông chưa phải là người cộng sản, tuy vậy, trước những thất bại liên tiếp của các cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốc thời cận đại, ông vẫn tin tưởng có một ngày nhân dân Trung Quốc sẽ tìm ra con đường tự giải phóng ( đường là gì? Là dẫm mãi chân lên chỗ không có đương mà thành, là phát quang chỗ lắm gai góc mà mở ra. Trước kia vốn đã có đường, sau này mãi mãi cũng phải có đường - Con đường của sự sống).

Với niềm tin như thế, Lỗ Tấn hăm hở đi vào các ngành khoa học tự nhiên vì nghĩ rằng khoa học tự nhiên có thể giúp Trung Quốc xoá bỏ tình trạng nghèo nàn lạc hậu. song sau lần xem phim ở trường Đại học y khoa Tiên Đài tại Nhật bản, thấy cảnh người Trung Quốc bị lính Nhật chặt đầu để uy hiếp mà những người Trung Quốc đứng quanh đó vãn thờ ơ, ông giật mình mà nghĩ rằng, "dân mà ngu muội, hèn nhát thì dù thân thể có khoẻ mạnh cũng chỉ có thể làm thứ người mà người ta đưa ra chém đàu thị chúng và là thứ người đứng xem cuộc thị chúng vô vị thế kia mà thôi", nên trước hết phải biến đổi tinh thần của họ, mà muốn vậy, không gì bằng văn nghệ. Và thế là ông bỏ học y mà chuyển sang hoạt động văn nghệ.

Bởi động cơ hoạt động văn nghệ trong thời kỳ đầu là vậy nên ở các tác phẩm thời kỳ này, ông đều chọn những con người bất hạnh trong xã hội bệnh tật làm đối tượng miêu tả, với mục đích lôi hết bệnh tật của họ ra, làm cho mọi người chú ý, tìm cách chạy chữa. Ngòi bút của ông thường lạnh lùng song ẩn sau đó là một tấm lòng nhan hậu, một niềm thương xót bao la của người cầm bút đối với những con bệnh.

3. Truyện ngắn Thuốc trước hết phê phán tập quán chữa bệnh phản khoa học (dùng bánh bao tẩm màu người để chữa bệnh lao - một trong những biểu hiện của tình trạng mê muội của nhân dân Trung Quốc trong xã hội cũ (Dầu rằng Trung Quốc cũng là đất nước có nền y học cổ truyền nổi tiếng). Ngay bố của Lỗ Tấn cũng, con nhà quan mà cũng phải chết bởi uống phải những vị vị thuốc vớ vẩn của các thầy lang băm: "mía chịu sương ba năm" "dế một đôi - đúng một đôi". . . Lỗ Tấn học y cũng vì mong muốn sau này chữa bệnh cho dân để họ không còn phải chết oan nhưn bố ông. Lỗ Tấn đã hoà lệ, đã mang những đau xót của chính mình để viết về cái chết oan của bé Thuyên.

Truyện còn có một chủ đề khác, khó nhận ra hơn: Không chỉ phê phán sự dốt nát về khoa học, lạc hậu về chính trị của quần chúng, Lỗ Tấn còn phê phán sự thoát li quần chúng của các chiến sĩ cách mạng vì quần chúng chỉ có thể giác ngộ khi có sự dẫn dắt của các chiến sĩ tiên phong.

Từ sự triển khai hai chủ đề trên, có thể thâu tóm ý nghĩa khái quát của tác phẩm: Cần phải có một thứ thuốc khác với chiếc bánh bao tẩm máu - thứ thuốc vừa chữa những căn bệnh hiểm nghèo của cơ thể vừa chữa những bệnh tật về tinh thần cho toàn xã hội.

Truyện có bốn phần:

Phần 1: Đi mua thuốc
Câu chuyện diễn ra vào một đêm thu, trăng đã lặn nhưng mặt trời chưa mọc... Vợ chồng lão Hoa Thuyên cẩn thận gói ghém những đồng tiền mà họ chắt chiu, dành dụm bấy lâu để đi mua thuốc về chữa bệnh lao cho con trai họ. "Lão cầm lấy , bỏ vào túi áo, tay run run, vuỗt hai lần phía ngoài túi. . . Trởi lạnh hơn trong nhà nhiều , nhưng lão cảm thấy sảng khoái, như bỗng dưng mình trẻ lại và ai cho phép thần thông cải tử hoàn sinh. . . Trong tâm trí lão, việc đi mua thuốc hẳn là một việc rất hệ trọng. Chính thứ thuốc mà lão đang đi mua về cho con đã trở thành nguồn sinh khí tiếp sức cho lão. Thứ thuốc quý chữa bệnh đó là chiếc bánh bao tẩm máu tử tù - một chiếc bánh bao nhuốm máu, đỏ tươi, máu còn nhỏ từng giọt, từng giọt. . . Niềm tin vào tính chất linh diệu của chiếc bánh bao tẩm máu người trong việc chữa trị bệnh hiểm nghèo trở thành nguồn ánh sáng soi chiếu bên từ bên trong, dẫn đường cho lão Hoa Thuyên ...(mặt trời đã mọc, chiếu sáng con đường lớn đi về nhà lão...)

Không phải chỉ có một mình lão Hoa Thuyên đi tìm mua thứ thuốc kia mà còn có bao nhiêu người... họ xô nhào tới như nước thuỷ triều... người nào người ấy dướn cổ ra như côe vịt bị một bàn tay vô hình nắm lấy, xách lên..

Có thể thấy, tình trạng u mê thể hiện trong niềm tin vào thứ thuốc lạ lùng ấy không còn là một hiện tượng cá biệt nữa mà đã trở thành căn bệnh của rất nhiều người. Tác phẩm miêu tả bi kịch của một gia đình nhưng lại có ý nghĩa khái quát về xã hội.

Phần 2: Cảnh "ăn thuốc"
Cảnh "ăn thuốc" diễn ra như một nghi thức hành lễ trang trọng (. . .)và phảng phất không khí ghê rợn (cái gói lá xanh và cái chao đèn rách nát loang lổ máu. . . ngọn lửa đỏ sẫm bốc lên. . . mùi thơm quái lạ tràn ngập khắp quán trà... cái vật gì tròn tròn đen thui. . . một làn hơi trắng bốc ra từ làn vỏ cháy sém). Các sắc màu, mùi vị ấy hoà trộn nhau tạo ra một ấn tượng hãi hùng.

Câu nói lặp lại của người mẹ như muốn xác nhận một niềm tin có thực đang tồn tại trong người mẹ khốn khổ. (Tác giả đã kết hợp được bút pháp tả thực và tượng trưng một cách tài tình.)

Phần 3: Không khí trong quán trà
Quán trà là nơi họp mặt của đủ các hạng người. Nơi đó người ta bàn tán đủ chuyện. Đặc biệt có hai vấn đề người ta bàn tán nhiều: thứ nhất là những câu nói của nhân vật cả Khang. Ông ta ra sức củng cố niềm tin cho vợ chồng Hoa Thuyên, cho các vị khách trong quán trà và có lẽ cho chính cả ông nữa về công hiệu của vị thuốc chữa bệnh lao; thứ hai là những bàn tán của khách trà về người tử tội (Hạ Du trong tác phẩm là một chiến sĩ bất khuất, dũng cảm. Mục tiêu chính trị của Hạ Du là lật đổ nền thống trị Mãn Thanh. Thế nhưng không một nhân vật nào trong tác phẩm hiểu được việc làm cao cả đó mà còn chế diễu. Đó là thằng quỷ sứ, là nhãi con không muốn sống nữa, là kẻ nằm trong tù rồi mà còn dám rủ lão đề lao làm giặc. . . là tên điên. . .).

Nội dung câu chuyện mà họ bàn tán chứng tỏ họ không hiểu gì về người cách mạng. Họ chỉ nhìn thấy số phận một "tên giặc" mà không hiểu mục đích, hành động của con người ấy, không hiểu được tinh thần bất khuất của người cách mạng.

Phần 4: Cuộc gặp gỡ của hai bà mẹ
Vào một buổi sáng mùa xuân nơi nghĩa địa ven thành. Một con đường nhỏ cong queo chia nghĩa địa ra hai phần: Một bên là nấm mồ của những người chết chém hoặc chết tù; một bên là mộ của những người nghèo. Cả hai bên mộ dày khít, lớp này lớp khác như bánh bao nhà giàu mừng thọ. Hình ảnh đó khiến ta hình dung được tình trạng đen tối của xã hội đương thời. Trên cái nền ghê sợ ấy là hình ảnh hai người mẹ khốn khổ cùng đến viếng mộ con mình. (Trong định kiến xã hội về những người tử tù mà giai cấp thống trị tạo ra, giữa họ có một ranh giới ngăn cách, nhưng thực ra cả hai bà mẹ và những đứa con của họ đều là nạn nhân của giai cấp thống trị trong xã hội. Một cái chết vì lưỡi dao oan nghiệt của chế độ, một cái chết vì liều thuốc ngu dân của chế độ. Trong một khoảnh khắc của sự cảm thông, bà Hoa đã bước qua con đường mòn ngăn cách để đến với người mẹ của kẻ tử tù. Đó là một sự cố gắng không dễ để vượt qua và là dấu hiệu khởi đầu của sự thức tỉnh của người lao động.

Hình ảnh vòng hoa trên nấm mồ Hạ Du có một ý nghĩa đặc biệt. Hạ Du bị xem là "kẻ thù của chế độ" vậy mà có ai đó vẫn dám đặt trên nấm mồ Hạ Du một vòng hoa khác thường. Phải chăng đó là một sự lựa chọn đường đi của những người còn sống? tạm thời quần chúng còn chưa được giác ngộ, chưa hiểu nhiều về cách mạng, song Lỗ Tấn tin rằng căn bệnh u mê của họ vẫn còn có thể chữa được. Vòng hoa trên mộ Hạ Du là niềm tin thấp thoáng về tương lai cách mạng ẩn hiện trong quần chúng trong những ngày đen tối của thời cuộc. Vòng hoa đó không chỉ có ý nghĩa tưởng niệm mà còn là một lời hứa trước anh linh của người đã khuất, là một sự thách thức đối với chế độ xã hội đương thời, là biểu tượng của tương lai cách mạng sẽ nở hoa. (chú ý câu hỏi và tiếng khóc của bà mẹ Hạ Du: Câu hỏi vừa ngạc nhiên vừa ẩn dấu một niềm vui có người hiểu con mình. Tiếng khóc là dấu hiệu đầu tiên của sự thức tỉnh - bà mẹ đã hiểu rằng, con mình đã hành động đúng).

Có thể nói, Thuốc là một truyện ngắn đặc sắc , mang đậm phong cách của nhà văn:

* Tên truyện là một dụng ý nghệ thuật của tác giả, nó bao hàm ba lớp nghĩa:

- Là loại thuốc chữa bệnh lao trong quan niệm mê muội của người dân lao động TQ đương thời.

- Đó không phải là thuốc chữa bệnh mà là thuốc chết người.

- Thực tế đó đặt ra yêu cầu bức xúc: cần phải có một thứ thuốc giải độc tinh thần cho nhân dân để họ thức tỉnh và không chìm đắm mãi trong mê muội.

* Không gian truyện có ý nghĩa điển hình cho không gian của XHTQ thời trung cổ (lặng lẽ vào đêm, ồn ào, pháp trường nhốn nháo, nghĩa địa mênh mông lạnh lẽo. . .); Tuy nhiên, Điều mà tác giả đem đến cho người đọc lại không phải là tư tưởng bi quan: Lỗ Tấn đã vạch ra một cách rõ ràng và triệt để nguyên nhân gây bệnh, chỉ ra tác hại của việc dùng sai thuốc, gợi ý hướng đi tìm phương thuốc đúng đắn.

Với hình tượng vòng hoa trên nấm mộ Hạ Du, Lỗ Tấn mong và tin chắc những hành động còn lẻ tẻ ấy sẽ trở thành phổ biến. Làm cách mạng, hi sinh là tất yếu, song khi cả dân tộc hiểu rõ ý nghĩa của sự hi sinh ấy thì cái chết những người cách mạng sẽ là vị thuốc có thần đem lại cái sống cho đời sau.

Hai Hay