NGhị Luận xã hội: " Hiện Tượng Lãng Phí Thời Gian " | NGhi Luan xa hoi- Hien Tuong Lang Phi Thoi Gian

NGhị Luận xã hội: " Hiện Tượng Lãng Phí Thời Gian "Nguồn: http://tuoitrequynhon.com 

[rongxanhqn]

Bạn tham khảo một số tài liệu này, nó sẽ giúp ích cho bạn nhiều
ĐỪNG LÃNG PHÍ THỜI GIAN
Bắt đầu từ hôm nay...

Thời gian là vàng bạc
“Việc hôm nay chớ để ngày mai" là phương châm luôn đúng để bạn vận dụng vào cuộc sống năng động và hối hả hiện nay. Với tất cả mọi việc, hãy bắt tay vào làm từ hôm nay.

1. Bắt đầu từ hôm nay để tránh tình trạng “nước đến chân mới nhảy”
Đầu tuần sau, bạn sẽ có một bài thuyết trình quan trọng trước sếp. Thay vì bắt tay vào thu thập tài liệu ngay, bạn lại thờ ơ: “Còn sớm chán. Mình có những sáu ngày để chuẩn bị”.
Nào ngờ, đến khi bạn cần hoàn tất bài thuyết trình thì con ốm. Bạn chẳng còn thời gian và hơi sức để làm việc. Kết quả tồi tệ thế nào, chắc bạn cũng hình dung được.

2. Bắt đầu từ hôm nay để đừng lãng phí thời gian
Chắc hẳn bạn đã nằm lòng câu “Thời gian là vàng bạc”. Tận dụng hết quỹ thời gian trong ngày là một trong những điều khôn ngoan nhất mà bạn có thể làm.
Hãy cố gắng hoàn tất công việc hôm nay, đừng để dây dưa sang ngày khác. Nếu công việc trong ngày đã được hoàn tất sớm hơn dự định, bạn hãy bắt tay vào chuẩn bị cho việc của ngày hôm sau.
Điều quan trọng là trước khi chuẩn bị làm việc gì, bạn hãy xác định rõ mục tiêu của mình. Điều này giúp bạn hạn chế việc lãng phí thời gian vì không biết bắt đầu công việc từ đâu.

3. Bắt đầu từ hôm nay để cơ hội đừng vuột mất
Cơ hội thường đến với ta vào lúc bất ngờ nhất, không ai có thể đoán trước được. Chính vì vậy, sẵn sàng đón nhận cơ hội sẽ là một lợi thế lớn của bạn.
Chẳng hạn như bạn đang mong chờ bán được một hợp đồng xe ôtô để kiếm tiền hoa hồng. Thế nhưng tối hôm trước, mải say sưa chè chén với bạn bè, bạn “lờ” đi khâu chuẩn bị tờ rơi.
Hôm sau, khi có một vị khách “sộp” ghé qua showroom, bạn đành ngậm ngùi nhường lại cơ hội “ngon lành” ấy cho các đồng nghiệp. Cảm giác ân hận sẽ đeo bám bạn dai dẳng. Chỉ vì sự chần chừ, chủ quan, bạn đã để vuột mất cơ hội tăng thu nhập.
Đối với những cơ hội quan trọng hơn trong cuộc đời như du học, thăng chức, kết hôn... chắc chắn bạn sẽ càng “đau” khi đánh mất.
Thử soát lại mình, nếu bạn là một quý cô “từ từ đã...” thì ngay hôm nay, hãy bỏ thói quen tai hại ấy đi.
Người biết tranh thủ từng phút, từng giây luôn được đánh giá cao. Họ cũng dễ tiến gần hơn đến đích thành công. Biết sử dụng hợp lý quỹ thời gian không chỉ giúp bạn thành công trong sự nghiệp mà còn cả trong cuộc sống.
====================================


“Lãng phí thời gian” là thái độ làm việc “vừa làm vừa chơi” ở các cơ quan, công sở, chơi bời lêu lỏng không chịu học hành, chây lười, trốn lao động, chỉ biết ăn chơi… nên phải chống một cách quyết liệt!
Họp hành liên miên, CBCNV đi trễ về sớm, làm việc ầu ơ ví dầu, thiếu năng lực, thiếu trách nhiệm, thiếu tinh thần làm việc nghiêm túc, tụm năm tụm ba chơi game, tán gẫu, rong chơi chè chén… trong giờ hành chánh, làm trở ngại công việc của nhà nước, làm mất thời gian tiền bạc của dân. Những trường hợp này phải nói là “ăn cắp thời gian” chứ không còn là “lãng phí thời gian” một cách bình thường!
Chống loại “tội phạm” này ngoài biện pháp giáo dục, phê bình, quản lý, kiểm soát chặt chẽ, nếu cần, cũng nên cho nghỉ việc.
Ngoài xã hội chúng ta vẫn còn thấy ít nhiều những kẻ “rảnh công rỗi việc”, thường xuyên la cà ở những quán bar, quán cà phê… trong khi nhiều người khác đang miệt mài học tập, lao động vất vả kiếm sống bằng mồ hôi, bằng sức lao động! Có thể nói “lãng phí thời gian” kiểu này chẳng khác nào là “ăn bám”, tạo bất công trong xã hội, có khi “nhàn cư vi bất thiện” còn làm phương hại đến an ninh, trật tự xã hội.

NGUYỄN ĐẮC NGHĨA
(92/2 Phong Thạnh, Cần Giờ, TPHCM)

• Những buổi học phí thời gian
  
  Là một giáo viên, nhiều lúc ngồi nhẩm tính chỉ những buổi học thôi, đã thấy chúng ta thật hoang phí thời gian. Người ta nói "Thời gian là vàng".

Với giáo viên, ngoài giờ gác thi chấm thi không kể, nhất là những tháng hè còn có vô số “món” để học. Nào là học bồi dưỡng chuyên môn, học bồi dưỡng chính trị, học an ninh quốc phòng… Tất cả chỉ vào hội trường tán dóc, đọc báo hay làm việc riêng. Thậm chí hội trường có máy lạnh, học viên tha hồ… ngủ. Mặc cho báo cáo viên nói như cái máy.
Học bồi dưỡng chuyên môn, có báo cáo viên chỉ lập lại những gì “nghe” được từ buổi “bồi dưỡng dành cho báo cáo viên”. Nếu giáo viên thắc mắc, tức thì báo cáo viên sẽ nói: “Để ghi ý kiến đưa lên cấp trên”, hoặc: “Để về nghiên cứu lại…”. Chính vì vậy, giáo viên đến hội trường cũng để… tán dóc hoặc làm việc khác ngoài việc chăm chú nghe để ghi chép.
Đến khi viết bản thu hoạch, chỉ cần lên mạng “down” xuống, in ra và chuyền tay nhau photo nhưng che phần tên và đơn vị công tác. Sau đó, công đoàn hay các tổ trưởng gom lại và nộp “lên trên”. Tất cả đều giống nhau 100%, chỉ khác tên và tổ chuyên môn.
Hầu như không ai lướt đọc qua xem nội dung trên mạng viết gì. Và thật sự khi nộp “lên trên”, chưa chắc có ai chịu khó đọc qua! Nếu có đọc chắc sẽ phát hiện một trường học mà bài thu hoạch toàn thể giáo viên có cùng đáp án trên mạng. Một sự hoang phí thời gian “bồi dưỡng”, “down tài liệu” từ mạng và cả chi phí cho giấy và điện cho máy photo!

NGUYỄN NGỌC HÀ

Hai Hay

[rongxanhqn]

Rất nhiều SV lãng phí thời gian vào những trò vô bổ (ảnh minh họa). Ảnh: I.T

Bạn thường làm gì với quỹ thời gian dư quá nhiều? Bạn hãy tự nhận xét về việc sử dụng thời gian của mình, liệu đã từng có để thời gian trôi qua vô ích hay không?
Đó là những câu hỏi trong phiếu thăm dò ý kiến của nhóm SV Trường ĐH Mở TP.HCM để thực hiện thử nghiệm công trình nghiên cứu khoa học mang tên “SV sử dụng thời gian như thế nào?”.
75% lãng phí thời gian
“Sau những giờ học lên lớp, vì thời gian còn lại rảnh rỗi quá nhiều nên thường online trên Internet nghe nhạc, xem phim hay chơi những trò chơi mini”, “Là sinh viên năm nhất học chỉ vài môn đại cương, nên ít tốn thời gian học lắm, chỉ biết ngủ cho… qua ngày qua tháng”… là phần lớn những câu trả lời mà nhóm SV thu thập được. Kết quả, 75% các bạn trẻ đã lãng phí thời gian, đã để cho thời gian trôi qua một cách vô ích vào những trò vô bổ.
Để xác thực hơn, chúng tôi đã thử “phỏng vấn nhanh” nhiều bạn trẻ, là những SV của các trường ĐH, CĐ trên địa bàn TP.HCM. Kết quả tương tự, phần đông ý kiến xác nhận rằng, bấy lâu nay đã không biết cách sử dụng thời gian. Nữ sinh viên Hà Phương, Trường ĐH Sài Gòn thú thật: “Không chỉ mình mà với nhiều bạn cùng lớp nữa, chỉ biết dành thời gian rảnh rỗi đi trà sữa, đi cà phê rồi ngồi tụm lại “tám” chuyện trên trời dưới đất, về nhà thì lên mạng chat chit, chứ ít học bài lắm”. Cô Lê Thị Nhàn, một chủ nhà trọ ở hẻm đường Ngô Quyền (Q. Bình Thạnh, TP.HCM), nơi gần cơ sở học của Trường ĐH Hồng Bàng, cho biết: “Ở dãy trọ nhà cô, với 6 phòng trọ tập trung gần cả 30 đứa sinh viên, thế nhưng chỉ có vài ba đứa là sáng sớm dậy đi học, tưởng mấy đứa còn lại học buổi chiều, nhưng không phải, toàn thức đêm chơi rồi ngủ ngày bù, có đứa cả tháng chẳng thèm đến trường. Ăn, chơi, rồi ngủ y như là quy luật mặc định rồi”.
Hãy sử dụng thời gian có mục đích
Cô Nhàn nói thêm: “Là sinh viên, nên cố gắng học tập, nên tận dụng tối đa thời gian cho việc học, chứ cứ như vậy sẽ tạo thành thói quen không tốt rồi trở thành “bệnh mãn tính” không chữa được”.
Cùng quan điểm, bạn Trần Thị Hà, SV Trường ĐH Kinh tế cho rằng: “SV chủ yếu là tự học, nên đừng để lãng phí thời gian một cách vô ích, phải biết cách sử dụng thời gian có mục đích mà dành cho việc học là điều đáng quan tâm nhất. Học ở trên lớp không bao giờ là đủ, mà phải biết tìm tòi từ trên sách báo và nhiều tài liệu khác nữa, nếu SV nào cũng biết điều đó thì dù thời gian có nhiều đến nhường nào cũng không bao giờ đủ”.
Đừng phí thời gian!
Xin được bắt đầu bằng một vài dòng trong tiểu thuyết “Thép đã tôi thế đấy” của nhà văn Nikolai Alexeevich Ostrovsky: “Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí…”. Lời nói ấy từ lâu đã trở thành phương châm sống cho nhiều thanh niên trên thế giới. Ấy vậy mà, thật buồn khi nghĩ lại giới trẻ ngày nay, nhiều và rất nhiều bạn trẻ đã và đang lãng phí thời gian để lao theo những điều vô bổ.
Internet ra đời, đồng ý đã đem lại nhiều sự thay đổi, đã bổ trợ nhiều điều trong đời sống, học tập. Thế nhưng chỉ đem lại cái “lợi” cho những ai biết khai thác và tận dụng nó vào những điều giúp ích cho mình. Còn đằng này, nhiều người lại sử dụng vào những trò vô bổ. Nào chat chit, bói toán online, mê mẩn blog, facebook… và trên hết đó là nghiện game online. Đừng phí thời gian! Hãy tự mình biết cách quản lý thời gian một cách hợp lý, hãy đặt ra mục tiêu hướng đến và cần đạt được trong học tập và trong công việc. Đồng thời phải biết nỗ lực vươn lên và loại bỏ ngay những thói quen xấu mà bấy lâu nay chúng ta mắc phải. Có như vậy, chúng ta mới không sống hoài, sống phí, mới đạt được những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
ÁNH MY - NGUYỄN THANH NAM

[rongxanhqn]

Đừng nên lãng phí thời gian!Ngày cập nhật: 16/09/2009Bác Hồ làm việc tại chiến khu Việt Bắc (1953) - Ảnh tư liệuSinh thời, dù bận trăm công ngàn việc - lo cho dân, cho nước, nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn thể hiện mình là con người mẫu mực trong mọi hoàn cảnh... Đọc lại từng câu chuyện về Người ta càng thấy sự mẫu mực trong tác phong làm việc, trong lối sống của Người không hề cũ - dù đã hơn 40 năm Người rời xa chúng ta “về với Các-Mác, Lênin”; mỗi câu chuyện vẫn luôn mang tính thời sự, gợi lên nhiều điều cần suy ngẫm trong cuộc sống hôm nay

Năm 1945, mở đầu bài nói chuyện tại Lễ tốt nghiệp khóa V, Trường Huấn luyện cán bộ miền Nam, Bác Hồ đã thắng thắn góp ý: “Trong giấy mời tới đây, nói 8 giờ bắt đầu, bây giờ 8 giờ 10 phút rồi mà nhiều người vẫn chưa đến. Tôi khuyên anh em phải làm việc cho đúng giờ vì thời gian quý báu lắm”.
Trong kháng chiến chống Pháp, một đồng chí cấp tướng đến làm việc với Bác sai hẹn mất 15 phút, tất nhiên là có lí do: mưa to, suối lũ, ngựa không qua được. Bác bảo:
- Chú làm tướng mà đi chậm mất 15 phút thì bộ đội của chú sẽ hiệp đồng sai đi bao nhiêu? Hôm nay chú đã chủ quan, không chuẩn bị đầy đủ các phương án nên chú đã không giành được chủ động.
Một lần khác, Bác và đồng bào phải đợi một đồng chí cán bộ đến để bắt đầu cuộc họp. Bác hỏi:
- Chú đến chậm mấy phút?
- Thưa Bác, chậm 10 phút ạ!
- Chú tính thế không đúng, 10 phút của chú phải nhân với 500 người ở đây.
(Theo lời kể của tác giả Song Thành, trong cuốn “Một số lời dạy và mẩu chuyện về Tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh”, NxbCTQG, 2007).
Qua câu chuyện trên cho thấy, mặc dù không gay gắt, đả kích kịch liệt thói trì trệ, chính xác là không đúng hẹn nhưng cho thấy Bác không bằng lòng với bất kỳ lý do nào bao biện cho sự chậm trễ trong công việc. Trong thời đại ngày nay, những người được trực tiếp làm việc với Bác không phải là nhiều, nhưng tất cả con dân người Việt đều nhận thấy rằng, Bác là người rất ghét thói quan liêu, lãng phí tiền bạc và thời giờ của nhân dân. Bác coi đó là một thói hư, tật xấu và không ngần ngại đấu tranh để dẹp bỏ, nghiêm khắc phê bình những thói hư tật xấu đó. Trực tiếp là những cán bộ làm việc không đúng giờ.
Một sự lô-gic mà ai cũng có thể nhận thấy tác hại của sự trậm trễ, trì trệ trong tác phong là lãng phí thời gian không chỉ đơn thuần là làm mất thời giờ, khiến người khác phải chờ đợi, ảnh hưởng đến công việc chung mà xét ở góc độ vĩ mô, nó còn kéo theo những lãng phí về nguồn lực, năng suất lao động xã hội... Nghiêm trọng hơn là chính nó ảnh hưởng đến văn hóa làm việc.
Phải nhìn thẳng vào một sự thật, tác phong chậm trễ vốn đã tồn tại và ăn sâu vào trong nếp nghĩ của nhiều người Việt Nam. Không ít người đã biện minh là do bắt nguồn từ nền văn hóa lúa nước - nông nghiệp. Thật phi lý, không thể lấy cả một nền văn hóa ra để biện minh cho tác phong của một cá nhân, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay. Trong cuộc sống ngày nay, sự chậm trễ này vẫn thường diễn ra không chỉ trong các cuộc họp mà ngay tại các công sở. Cũng có rất nhiều lý do biện minh cho sự chậm trễ, có một điểm chung là những tất cả các lý không có gì mới so với câu chuyện diễn ra cách đây trên 50 năm.
Hơn 50 năm, với những lý do cũ đã được cho qua, thử hỏi bao nhiều thời gian đã phí hoài? Không ai có thể trả lời được nhưng bất kỳ ai cũng có thể hình dung được nó khổng lồ đến mức nào, nó hao tiền tốn của đến mức nào?.
Chúng ta đã hội nhập, nền kinh tế đất nước đang ngày càng phát triển với sự giao thoa trong mọi lĩnh vực và những lý do, những hành động trên là hoàn toàn không thể chấp nhận. Điều đó, đồng nghĩa với việc không thể chấp nhận sự lãng phí thời gian một cách vô lý như vậy được.
Cả nước đang thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh”, câu chuyện kể trên là những bài học quý báu cho mỗi người tự soi mình, đặc biệt đối với công chức - nhiều người lâu nay vẫn lãng phí thời gian một cách vô tội vạ.
Hơn nữa, tới đây, Luật Công chức sẽ đi vào cuộc sống, vì thế nên chăng, sự lãng phí thời gian của công chức cũng cần được đưa vào Luật để có chế tài thưởng phạt công minh nhằm đưa phong trào “tám giờ vàng ngọc” thực sự có hiệu quả? Cũng cần nêu cao phong trào "hết việc hơn hết giờ" - nghĩa là dù thời gian hết những công việc còn thì thời gian cũng chưa hết./.
Ban Tuyên giáo Trung ương

[rongxanhqn]

Lãng phí trong giáo dục: Thiệt hại vô bờ bến


Lãng phí đi đôi với tham nhũng và xét cho cùng của cải tham nhũng cũng là của cải nhân dân bị lãng phí (vào túi cá nhân). Lãng phí trong giáo dục, ngoài tiền bạc là cái dễ thấy hơn cả, còn lãng phí thời gian, công sức, lòng tin, lòng trung thực.
Và đây là lãng phí kinh niên (một trẻ em ngồi ghế nhà trường tới một hay hai chục năm trước khi vào đời) lãng phí trên phạm vi rộng (ngành giáo dục có số nhân viên người đông nhất và tác động lên vài chục triệu thanh thiếu niên).
Trong bối cảnh chung tham nhũng và lãng phí lộng hành trong cả nước như hiện nay (đến mức ban chấp hành trung ương đảng phải có riêng một nghị quyết về tình hình này) không ai nói giáo dục đứng ngoài. Dẫu sao, giáo dục vẫn là một trong những ngành vấy bẩn sau cùng và mức độ vấy bẩn (như kết quả điều tra của ban nội chính trung ương) chưa phải cao nhất. Nhưng việc nó tự gây lãng phí cho nó, thì nó đứng hàng đầu.
Dễ thấy nhất là lãng phí tiền của, vật chất, nhưng lại không dễ mà tính toán cho ra con số gần đúng. Còn lãng phí thời gian, công sức và lòng tin tuy đều có thể quy ra tiền của nhưng càng khó có con số cụ thể. Nếu những vị có trách nhiệm ở ngành này thực sự muốn có được những con số gần đúng về tiền của thuần tuý để rút ra bài học cần thiết xin cứ điều tra sự lãng phí, thất thoát trong việc biên soạn, in ấn sách giáo khoa và trang bị đồ dùng dạy học cho các trường. Và điều tra những dự án vay vốn ODA để đối chiếu số tiền vay với hiệu quả thu được.
Bao giờ cũng vậy, hễ mức độ độc quyền và khép kín càng cao thì sự xà xẻo và lãng phí cũng dễ theo đó mà tăng lên. Mọi người có thể đoán rằng sẽ có những nhóm lợi ích tìm cách ngăn cản, mà dễ đoán nhất là chúng tìm kiếm sự bao che của quyền lực.
Một thuận lợi cho việc điều tra là trong không khí chống tham nhũng lãng phí hiện nay, sự bao che sẽ tối thiểu, hoặc không có. Một thuận lợi khác là có một lực lượng mạnh hơn, am hiểu vấn đề, có phương pháp và dám bỏ công sức (kể cả công sức riêng) nhằm minh bạch hoá những vùng đen tối, nếu được ban cho chút quyền hạn.
Chủ đề bài này là nói thêm một số lãng phí về thời gian, công sức và lòng tin, tuy đã có nhiều người phân tích rất sâu và rất đầy đủ.
Bước sang thế kỷ 21, rất hiếm cấp quản lý nào lại không biết rằng đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, do vậy nhà nước đã coi đây là quốc sách hàng đầu. Kinh phí cho giáo dục đã chiếm tỷ trọng rất ưu tiên trong tổng ngân quỹ và còn được đi vay thêm để bổ sung. Do vậy, một bất ngờ là những lãng phí này lại bắt nguồn từ ý thức muốn dè sẻn chi tiêu, nhưng dè sẻn đến mức phản hiệu quả. Đó là kinh phí bỏ ra, dù đã khá lớn - kể cả có thể đã vượt ngưỡng cho phép so với thu nhập quốc dân - nhưng vẫn thấp hơn sự kỳ vọng của ý chí.
Nếu bản thiết kế “ngôi nhà giáo dục” có mức chi phí thực hiện cao hơn số tiền nắm chắc trong tay thì cái nhà trên thực tế sẽ nhếch nhác như thế nào. Điều này, ai đã từng xây nhà để ở đều có thể hình dung khá rõ. Chưa nói tới chuyện đầu tư không đúng và chuyện thất thoát (có thể đoán là rất lớn) trong quá trình thực hiện việc xây cất “ngôi nhà giáo dục” này.
Nước Mỹ đã đưa người vào vũ trụ nhưng vẫn có người mù chữ (có sao đâu); trong khi nước ta cố đào tạo cho nhiều “cậu tú, cô tú” (để ke khai thành tích) nhưng sau một thời gian về nhà làm ruộng, làm “cửu vạn”, và các việc lao động đơn giản khác... hầu như không dùng được những gì đã học, thậm chí quên nhiều. Không thiếu các vị tú tài không chỉ nổi vị trí cơn bão trên bản đồ sau khi nghe đài phát thanh thông báo vĩ độ và kinh độ của nó.
Lãng phí khác trong giáo dục là lãng phí trong bồi dưỡng khả năng tư duy, mặc dù đội ngũ thầy có toàn quyền làm điều đó, còn học sinh chỉ có cách chấp nhận và tiếp thu. Kiến thức dạy cho học sinh cố nhiên phải có hệ thống, nhưng không phải đến mức nhồi nhét, đi vào những chi tiết lắt léo, vô bổ.
Cho dù học sinh có dự vô số lớp “học thêm”, có căng óc ra để nhớ được tất, nhắc lại được đủ... thì sự lãng phí trí nhớ và tuổi xuân của lớp trẻ là vô bờ bến, nhất là khi cách dạy này áp dụng đại trà từ vỡ lòng cho tới sau đại học. Đây là cách nhớ để mà... quên. “Thuộc bài” chỉ được các nhà sư phạm coi là đạt trình độ tư duy ở mức thấp nhất và sẽ quên rất nhanh. Dạy cho học sinh biết vận dụng điều đã học mới đáng coi là tư duy mức cao hơn.
Rõ ràng, bài toán khôn ngoan là dạy kiến thức ở mức vừa đủ, còn thời gian đáng lẽ để nhồi nhét thêm những điều quá chi tiết thì nên dùng dạy học sinh cách vận dụng điều đã học để giải thích, cắt nghĩa những sự kiện hay hiện tượng thực tế. Và cao hơn nữa là dạy giải quyết tình huống.
Cách dạy nâng cao khả năng tư duy không phải, không thể, là “thầy nói, trò ghi”, mà phải dạy bằng thảo luận và chỉ có tháo luận: trò bàn cách trả lời bài tập do thầy nêu ra. Ngay học sinh tiểu học sau khi học thuộc bản cửu chương “lần 2”, mới chỉ thuộc “hai lần hai là bốn và hai lần ba là sáu” đã có thể dạy tập vận dụng những kiến thức vừa học và giải quyết vài tình huống đơn giản.
Buồn thay, học viên cấp tiến sĩ hiện nay vẫn bị dự các lớp “thầy nói trò ghi” một mớ kiến thức mà nếu họ cần thật sự họ có thể tự tìm đọc dưới sự giới thiệu của thầy. Buồn hơn nữa là lẽ ra học xong bậc tiểu học nếu không có điều kiện học tiếp lên trung học thì lẽ ra những điều thu nhận được vẫn có ích trong cuộc sống chứ không quên ráo như hiện nay, thậm chí nhiều trẻ em còn mù chữ lại (!).
Lãng phí trong thi cử đã được nhiều người phân tích. Ví dụ, để phát hiện vài phần trăm thí sinh chưa đủ trình độ kết thúc tiểu học mà phải tổ chức cả một kỳ thi quốc gia, hoặc duy trì tình trạng buộc hầu hết tú tài mọi trình độ phải thử sức một hoặc nhiều lần trong thi tuyển đại học... Những trường “đại học” có điểm chuẩn dưới 10, thậm chí 6 điểm (3 môn) thì lãng phí không ai đo nổi, không những từ học phí cao, mấy năm tuổi trẻ trôi qua, mà chủ yếu là ngành giáo dục tung ra thị trường những sản phẩm không bán được, không dùng được cho công việc liên quan với mục tiêu đào tạo chuyên ngành, không lưu kho được, không huỷ đi lấy nguyên tái chế được, mà cứ phải nuôi, phải sống.
Ở đây chỉ xin nói về một lãng phí khác do không biết lợi dụng thi cử: đó là không biết khai thác khả năng chi phối cách thức học tập của thi cử. Thí sinh nào cũng có mục đích thi đạt kết quả cao, dù đó là bài kiểm tra thường kỳ, bài thi kết thúc môn học, bài thi lên lớp, thi tuyển, hay thi tốt nghiệp. Do vậy, đã đi thi bất cứ ai cũng tìm hiểu cặn kẽ xem cách thức hỏi thi ra sao. Thi thế nào, học thế ấy. Muốn học sinh học kiểu nào cứ áp dụng cách thi kiểu ấy. Thời nay, ta cứ phê phán cách học của tiền nhân thuở xưa là phù phiếm, nhưng thời đó người đi thi vẫn phải chiều theo cách thức thi. Họ là nạn nhân chớ không làm gì nên tội.
Muốn thầy dạy và trò học theo cách nâng cao khả năng tư duy thì các đề thi cứ đòi thí sinh phải tư duy. Từ thuở còn nhỏ đến nay tôi vẫn nhớ và giữ được ấn tượng tốt về một ông thầy cấp II khi ra đề kiểm tra cho lớp tôi có 2 câu hỏi lớn, trong đó câu A về sự dãn nở của vật chất theo nhiệt độ gồm 3 câu nhỏ: 1) câu nhắc lại kiến thức chỉ có 2 điểm (hầu hết lớp tôi làm được), 2) câu áp dụng kiến thức để giải thích các hiện tượng (có 3 câu a-, b- và c- được cả thảy 3 điểm; chỉ khoảng 2/3 lớp làm được toàn bộ), còn câu giải quyết tình huống (2 câu nhỏ, được tổng cộng 5 điểm; chỉ khoảng 1/3 lớp làm được hoàn hảo).
Khi thiếu tiền cho giáo dục (và bao giờ cũng thiếu, kể cả nước giàu như Hoa Kỳ) thì cải tiến thi cử có tác dụng lớn qui định cách dạy và cách học, lại tỏ ra ít tốn kém. Lúc này, không cần nghĩ ra đủ thứ sách giáo khoa, thay đổi soành soạch, mà cần các thầy sáng tạo ra cách dạy vận dụng kiến thức hơn là nhồi nhét kiến thức. Trong tay nắm trọn quyền ấn định cách thi cử mà không biết sử dụng hiệu lực chi phối cách dạy và cách học của nó thì liệu có lãng phí không?

Nguồn: Vietnamnet

[van95]

bai viet cua cac pan rat co ich.hj2